اگر امکان دارد برای چندمین بار به کره جغرافیایی زمین نگاه کنید. رنگ آبی که نشانگر دریاها و اقیانوس ها در زمین است بیشتر از رنگ های تیره جلب توجه می کند یعنی بیش از دو سوم کره خاکی را آب فرا گرفته است. با این همه فکر نکنید که انسان ها نیاز چندانی به آب نخواهند داشت. این طور نیست چون فقط یک درصد از آب های موجود در زمین قابل شرب و مصرف است. رودخانه ها، چشمه ها و آب های زیر زمینی تنها منبع آب شرب در جهان هستند. فکر می کنید چرا برخی از شهر های کشور که در کنار خلیج فارس و دریای عمان هستند از کم آبی رنج می برند؟ فکر می کنید چرا مردم بندر لنگه که در کنار خلیج فارس هستند فقط 3 روز در هفته از نعمت آب شرب بهره مندند؟  خلیج ها، دریاها و اقیانوس ها آب سالم و قابل خوردن ندارند. با این وجود کشورمان منابع آب شیرین فراوانی دارد اما با آب سالم چکار می کنیم؟؟؟

هشدار آلودگی آب را جدی بگیرید

آلودگی آبها یکی از عمده ترین معضلات جوامع امروزی محسوب می شود. این مسئله علاوه بر اینکه در سلامت انسان ها تأثیر غیر مستقیم دارد، اکوسیستم دریاها را بر هم می زند. در کشورمان آلودگی دریاها(مخصوصا در سواحل جنوب) به حدی رسیده که مردم بومی، علت بیماری های ناشناخته را به آن نسبت می دهند.

مرجان ها می میرند

آب سنگ های مرجانی نقش بسزایی در اکوسیستم دریایی دارند. مرجان ها منبع غذایی بسیار مهمی برای آبزیان محسوب می شوند و تخریب آنها ضربه های جبران ناپذیری به ماهیان وارد می کند. یکی از کارشناسان دراین باره می گوید: «در سال های اخیر در سواحل جزیره هندورابی، جزیره کیش و بوشهر شاهد سفیدشدگی که همان مرگ و میر آب سنگ های مرجانی است، بوده ایم که افزایش دمای آب دریا یکی از علت های این مسئله ذکر شده است. از نظر ما آلودگی آب در این مناطق موجب مرگ و میر مرجان ها شده است. آب سنگ های مرجانی بسیار حساس اند و با کوچکترین محرکی تحت تأثیر قرار می گیرند برای همین آلودگی های ساحلی باید از بین برود.»

تنوع رنگی

در دنیا دو اکوسیستم وجود دارد که از لحاظ تنوع زیستی منحصر به فرد است. در خشکی جنگل هایی که از باران های حاره ای بوجود آمده و محیط زیست بسیاری از جانداران است و در دریا، آب سنگ های مرجانی که گفته می شود 50 درصد از انواع موجودات دریایی را می توان لابه لای آنها یافت. آب سنگ های مرجانی را می توان جنگل دریایی نامید. معاون سازمان حفاظت محیط زیست در این باره می گوید: «به علت وجود منابع غذایی مناسب در لابه لای آب سنگ های مرجانی، این توده ها برای ماهیان زینتی که ارزش زیادی دارند از اهمیت فراوانی برخوردار است. آب سنگ های مرجانی محیط آرامی برای این نوع ماهی ایجاد می کند. مدتی پیش غواصان به طور غیر قانونی ماهیان زینتی خلیج فارس را صید می کردند و در کشورهای عربی به فروش می رساندند. در کمیسیون زیربنایی دولت یکی از ارگان ها پیشنهاد کرد برای این کار غیر قانونی مجوز صادر شود که این پیشنهاد با مخالفت جدی سازمان حفاظت محیط زیست مواجه شد و در کمیسیون زیربنایی دولت این پیشنهاد رأی نیاورد.»

مبارزه با آلودگی آب در خشکی

منشأ بسیاری از آلودگی های ساحلی، خشکی است. پساب های صنایع پتروشیمی، کارخانه های مختلف و فاضلاب از علت های اصلی آلودگی آب ها محسوب می شود. شناسایی عوامل آلودگی می تواند گام مهمی در کاهش آن باشد. دکتر محمدباقر نبوی دراین باره می گوید:«عسلویه یکی از بی نظیر ترین مناطقی است که تنوع زیست دریایی در آن وجود دارد اما پساب های خروجی در این منطقه آن را یکی از آلوده ترین مناطق خلیج فارس کرده است. بسیاری از مناطق بحرانی نیز با این معضل مواجه هستند. سال گذشته در اجلاس محیطزیست پکن از اقدام ایران در شناسایی نقاط و منابع آلودگی با منشأ خشکی استقبال شد و در این یک سال با هزینه ای معادل یک میلیارد تومان مطالعه زیربنایی این آلودگی ها در ایران انجام شده است. طرح ملی شناسایی آلودگی دریا با منشأ خشکی از شنبه مورخ 24 آذر ماه سال 86 در استان های شمالی و جنوبی اجرا می شود و کمیته بررسی به استان های مازندران، گیلان و خوزستان سفر خواهند کرد.»

کاهش آلودگی هزینه دارد

اجرای طرح ملی کاهش آلودگی های آبی با منشأ خشکی در ایران حدود 12 میلیارد تومان هزینه دارد که کمیته کاهش آلودگی دریا در سازمان ملل نیمی از این هزینه ها را می پردازد. نبوی دراین باره می گوید: « آلودگی های زیست محیطی تنها به یک نفر ضرر نمی رساند. آب قابل شرب و سالم فقط یک درصد از آب های کل جهان را تشکیل می دهد. کشور ما با وجود اینکه منابع آب بسیاری دارد اما به علت بی توجهی به آن در بعضی نقاط با مشکل اساسی مواجه هستیم. الآن برخی از کشورهای منطقه به علت کمبود آب، از آب معدنی استفاده می کنند که سلامت آن هم به تأیید نرسیده است. چرا ما باید به این نقطه بحرانی برسیم؟ همیشه گفته می شود هزینه پیشگیری کمتر از درمان است اما به آن عمل نمی کنیم.

آلودگی آب، آب سنگ های مرجانی را از بین برده و موجب مرگ آبزیان شده است. این زنگ خطری برای ما محسوب می شود. کاهش آلودگی آب فقط منجر به نجات ماهی ها و محیط زیست دریایی نمی شود بلکه در زندگی ما هم تأثیر مستقیم خواهد داشت. هم اکنون بسیاری از صنایع که پساب تولید می کنند، ایستگاه پایش و پالایش ندارند و اگر هم دارند تأثیر چندانی در پالایش پساب ندارد. با اجرای طرح ملی شناسایی آلودگی های دریا با منشأ خشکی، محدودیت برای ورود پساب ها به آب های روان و سواحل محدود می شود. همچنین استفاده از استگاه های پالایش فاضلاب و پساب ها به صورت قانون درمی آید.»

فردا نوبت ماست

دیروز ماهی ها و آبزیان از بین رفتند، امروز مرجان ها و ماهیان زینتی می میرند و فردا نوبت خودمان است. مسئولان صنایع بزرگ، استفاده از ایستگاه های پالایش پساب ها را هزینه ای اضافی می دانند. پرونده آلودگی نفتی شرکت توانیر در بندرعباس هنوز بسته نشده است. مسئولان شرکت پیمانکار توانیر پس از دفع غیر قانونی مواد نفتی در خلیج فارس مجبور شدند هزینه بسیاری برای رفع آلودگی آب بپردازند.

اگر مسئولان صنایع بدانند که کارشناسان سازمان ملل پیش بینی کرده اند تا سال 2025 جنگ های جهانی برای تصاحب منابع آب شیرین و سالم آغاز می شود، آیا باز هم اجازه می دهند پساب های شیمیایی به آب سالم وارد شود؟؟؟